محمد اعظم خان ( ناظم جهان )
638
اكسير اعظم ( فارسى )
و ناصور افشانند . ديگر كهونچكى سرخ سائيده فتيله بدان آلوده در ناصور نهند . ديگر كه ناصور كهنه را دور كند و زخم را به التيام آرد از بياض والد مرحوم برگ امتلاس سائيده قدرى سهاگهء خام در آن آميخته هر دو وقت ضماد سازند . ديگر بيخ پپوئن در آب سائيده بر ناصور گذارند يا فتيله بدان آلوده در ناصور نهند چند روز . ديگر كنبل كهنه سوخته توتياى سبز سائيده ذرور سازند و يا هزارپايه را سوخته خاكستر آن بر ناصور نهند . ديگر تخم تمر هندى در آب تر كرده مقشر ساخته به آب بسايند و بر فتيله آغشته در ناسور رسانند و بعضى خرمهرهء زرد سوخته سائيده نيز مىآميزند . ديگر نافع ناسور و بهگنلا در شير گولرپهايه تر كرده بر زخم چسپانند و مدتى بر اين عمل نمايند و يا سمندر سوكهه سوخته در ناسور پر كنند و طلاى كونپل بيد انجير به آب سوده نيز نافع . ديگر كوپنل كريل يك ماشه مرداسنگ يك سرخ شير درخت بريك قطره سرنگ سوده طلا نمايند باز يك قطره شير بر بالاى دوا اندازند . ديگر ثمر كتائى خرد كوفته بيخته به آب تر كرده بر پارچه ماليده بر ناصور بندند و يا در آب برگ چرچته فتيله تر كرده در سوراخ ناسور نهند و اندك آب مذكور بر ناصور چكانند . ديگر براى ناسور گوگل بهينسيه در بول ماده گاو حل كرده فتيله ساخته در ناصور نهند . و اگر قضيب خرس به آب سوده در فتيله يا صوف آلوده در زخم ناسور گذارند مجرب است . ديگر مجرب خرمهره زرد سوخته يك عدد در تهالى پهول انداخته چند قطره روغن بيد انجير بر آن اندازند و از دستهء چوب نيب كه فلوس بر سرش چسپانيده باشند چندان بسايند كه رنگ دوا خاكسترى گردد پس در فتيله يا صوف آلوده به زخم رسانند و چندى به استعمال آرند . ديگر براى اندمال ناصور برگ نيل سائيده بر زخم گذارند مجرب است و خصوصاً براى غرب . روغن ناصور كه براى ناصور نفع تمام دارد و از براى خنازير مزمن خيلى مفيد خاكستر سم مادهء گاو خاكستر چرم كه زير كفش كهنه باشد هر دو مساوى و يك عدد چهپكلى هر سه را در روغن سرشف بسوزند پس بسايند و قطرهء چند در ناصور چكانند مجرب است . و اگر لتهء حيض در سايه خشك كرده بسوزند و خاكستر او اضافه نمايند قوىتر و سريع العمل گردد . نوع ديگر جهت ناصور حربا يك عدد در دو تولهء روغن كنجد بسوزند بعده صاف كرده يك مثقال شنگرف صلايه كرده حل نمايند و قدرى در زخم چكانند بعد از پنجاه روز به شود . روغن كه در التيام ناصور عديل ندارد عدس مقشر كافور هر دو مساوى گرفته صلابه نمايند كه سرمهسا گردد بعده روغن گاو شهد خالص هر دو مساوى مخلوط كرده اندك اندك انداخته صلايه نمايند و حبها برابر كنار دشتى بسته در سايه خشك سازند و در شيشه آتشى به طريق بالوجنتر روغن برآرند وقت حاجت در ناسور چكانند بعونه تعالى ناصور كهنه و جديد و نواصير را به سازد نهايت مجرب است صدها مريض به استعمال اين صحت يافتهاند . ايضاً نافع زخم ناسور بيخ بسكهپره برگ حنا برگ فراش برگ نيب برگ نرمه برگ جيت برگ كنار برگ آرند رال هر يك دو دام روغن كنجد آثار بايد كه بسكهپره را ريزه ريزه كرده در روغن اندازند چون سياه شود از برگها تكيه كرده اندازند و بسوزند و پارچه بيز نموده رال انداخته حل كرده به كار برند . مرهم ناصور مجرب حكيم شريف خان مرداسنگ نيله تهوتهه هر واحد يك توله كوفته بيخته در روغن بز . و اگر نباشد پيه بز چهار وزن اجزا انداخته بر آتش نرم بجوشانند تا روغن سرخ شود وقت حاجت بر زخم ماليده آتش نزد زخم دو سه گهرى دارند تا گرمى آتش به آن رسد و در وقت خواب نيز گرمى آتش برسانند . مرهم كافورى كه بر پاى زنى تجربه شده كه چند جا ناصور داشت و از زانو تا انگشت پاى تمام سوراخ بود و طرفه وجع داشت و از مدت چهار سال بود موم سفيد چهار جزو روغن سرشف چهار جزو بر آتش گداخته كافور يك جزو سفيداب قلعى چهار جزو باريك سوده داخل كرده خوب حل نمايند و بعد دور شدن گرمى مرهم سفيدهء تخم مرغ چهار جزو انداخته خوب برهم زنند و استعمال كنند . مرهم جهت ناصور و قروح مزمنه مجرب و در پاى شاهجهان پادشاه قرحهء خبيثه از پنج سال بود از اين مرهم در چند روز به شد مصطكى سه مثقال كندر كف دريا هر يك دو مثقال سفيداب يك مثقال صمغ عربى يك نيم مثقال همه را باريك ساخته به روغن گل و موم و سفيدة بيضه مرهم ساخته استعمال نمايند . مرهم اعلى براى ناصور كهنه و زخم آتشك و سرطان و بدورسولى و ديگر زخمها و دملهاى مهلك نفع كثير دارد سيماب توتياى سبز شنگرف رال مرداسنگ پياز برگ نيب سبز صد سوخته موم سفيد هر يك چهار ماشه روغن ماده گاو پنج توله اول روغن را خوب گرم كرده موم در آن بگذارند بعده همه ادويه سائيده انداخته خوب حل كنند . مرهم لسان الكلب جهت ناصور مجرب حكيم ذكاء الله خان زبان سگ در ظرف سفال سوخته يك عدد كتهه فوفل سوخته هر واحد دو درم خرمهرهء زرد سوخته چهار درم سائيده به روغن گاو كهنه و موم سفيد مرهم سازند . و اگر در اين لته حيض سوخته اضافه كنند قوىتر مىشود و گاهى به اضافه نمودن چرم فيل سوخته امر نموده و بسيار نافع ديده . مرهم ناصور كه مكرر به تجربهء حكيم مسطور رسيده كات سفيد يك درم توتياى سبز چهار درم كافور نيم درم موم سفيد هشت درم روغن كنجد پانزده مثقال بيضهء مرغ يك عدد اول برگ انجير چهار عدد در روغن سوخته دور سازند پس موم در آن بگذارند پس ادويهء ديگر سائيده بياميزند